Audio Filters - een eerste kennismaking


Inleiding

Audio filters zijn in de eerste plaats bedoeld om de klank “op te kuisen”, om de klank te verbeteren.

Audio filters in kunnen van slechte klank geen goede klank maken. Sterker, er bestaan GEEN filters, hardware of software die van slechte klank (lees : slecht opgenomen klank) goede klank kan maken. Ik herhaal : van slechte klank kan je geen goede klank maken, iedereen die iets anders beweert is ofwel naïef of anders incompetent.

Wat kan je dan wel doen met audiofilters ? Je kan van goede audio betere audio maken, en met beter bedoel ik dat je de audio kan aanpassen aan de noden van je project, bijvoorbeeld : bestaande muziek zo laten klinken dat je gelooft dat ze bij de buren opstaat en dus doorheen de muur komt, een normaal opgenomen dialoog zo doen klinken dat de toeschouwer gelooft dat de stem door een walkie talkie komt., geweerschoten compresseren zodat  ze zo luid mogelijk klinken, maar toch binnen het dynamisch bereik van je systeem blijven, nasynchronisatie de nodige reverberatie en echo meegeven zodat de setopnames en  post-sync akoestisch zo dicht mogelijk bij mekaar komen te liggen, …
Dit is uiteraard slechts een greep uit de talloze toepassingen die je zou kunnen bedenken.

Kan je die filters dan niet gebruiken om “slechte” audio te verbeteren ? Die vraag laat zich niet beantwoorden zonder eerst dieper in te gaan op wat “slechte” audio is. Laat ik drie voorbeelden geven :

  1. synchrone klank opgenomen met een goede, goed geplaatste microfoon, correct gemoduleerd. Voor de opnames is gebruik gemaakt van de bestaande verlichting, in dit geval neonlampen aan een laag plafond, resulterend in een zoemtoon op de klankband die het gevolg is van niet ontstoorde transformatoren in die neon verlichting, en dus niet te vermijden, tenzij door het licht uit te doen, maar dat was dan weer geen optie voor het beeld. Is hier iets aan te doen ? Ja, het stoorgeluid bestaat uit een welbepaalde frequentie in het klankspectrum, bovendien is het niveau van de zoemtoon veel lager dan dat van de dialogen. Met een notch-filter is het mogelijk om die ene frequentie in niveau te verlagen, zonder dat de rest aangetast wordt, je zal m.a.w. op zoek gaan naar de juiste frequentie van het stoorgeluid en die gaan onderdrukken.

  2. Een straatinterview langs een drukke weg. Medium shot. Helaas ben je de juiste kabel vergeten om de externe microfoon aan te sluiten, maar geen nood, de camera heeft een ingebouwde microfoon, dus gebruik je die. Resultaat, het voorbijrazende verkeer is in het beste geval bijna even luid als de dialoog, en als er net een bus passeert is de geïnterviewde al helemaal niet meer te verstaan. Is hier iets aan te doen ? NEEN. De aard van het stoorgeluid is ”chaotisch” zowel in niveau als in frequenties is er geen enkele constante te vinden, bovendien is het het stoorgeluid in niveau even luid als het “nuttige” signaal. Je zal dan ook geen enkele filter, of combinatie van filters vinden die hieraan kan verhelpen.

  3. Setopnames in de studio, een ruzie, geroep, en dus echo en reverberatie, eigen aan de studio (al is er hard aan gewerkt om studie reverberatie-arm te maken), maar niet strokend met het dekor wat we op het beeld te zien krijgen. Is hier iets aan te doen ? NEEN. Er bestaan geen filters die kunnen de-reverbereren of ont-echoën.

Je zou dus kunnen zeggen dat audio filtering je in sommige gevallen zal toelaten om van slechte audio acceptabele audio te maken, maar in de meeste gevallen zal je het probleem tijdens de opname moeten verhelpen. “We’ll fix in post” wil voor klank meestal zeggen “we’ll have to re-record it in post-sync”.

Houd er ook rekening mee dat de tolerantie voor slechte audio, en met name de tolerantie voor slecht of niet verstaanbare dialoog zeer laag is. Een publiek haakt eerder af bij moeilijk of onverstaanbare dialogen dan bijvoorbeeld bij onscherpe of fout gekleurde beelden.

Zijn er betere audiofilters te vinden dan die in pakweg FCP of Premiere? Ja, Het bestaan van bv. Logic of Pro Tools naast FCP is daarvoor al een goede indicatie. Er bestaan zowel in hardware versie als in software filters die veel perfomanter, zuiverder en nauwkeuriger zijn dan de standaard FCP/Premiere filters.
Kan ik die filters dan gebruiken om van “slechte” audio “goede” audio te maken. Nogmaals NEEN. Betere (dus ook duurdere) filters zullen dezelfde taken beter doen, maar ze zullen niet noodzakelijk (veel) meer kunnen doen.

Synchrone klank die al een zeer hoge hoeveelheid ongewenste achtergrondgeluiden heeft zal ook een zeer groot struikelblok vormen voor de verdere audiopostprodutie. Elke klank die je later nog wil toevoegen zal onvermijdelijk luider moeten zijn, of toch boven het niveau van de achtergrond gemixed moeten worden om zijn rol te kunnen spelen in het audiolandschap van je film.

verder